Bí kíp làm bài nghị luận về tuổi trẻ

DÀN Ý CHUNG:

1. Mở bài

Dẫn dắt tự nhiên: Có thể bắt đầu bằng một câu danh ngôn, một hiện tượng xã hội, hoặc một câu hỏi gợi mở. Ví dụ: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” (M. Gorki).

Giới thiệu vấn đề: Nêu chủ đề mà đề bài yêu cầu (ví dụ: lý tưởng sống của thanh niên, khát vọng cống hiến, sống có trách nhiệm, vượt qua khó khăn…).

Khẳng định tính cấp thiết: Cho thấy vấn đề này đang được xã hội quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay.

🪶 Ví dụ:

“Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người – đó là khi ta có sức mạnh, ước mơ và khát vọng. Chính vì thế, việc sống có lý tưởng là điều vô cùng cần thiết với mỗi người trẻ hôm nay.”

2. Thân bài

a. Giải thích vấn đề

Làm rõ khái niệm: “tuổi trẻ”, “lý tưởng sống”, “cống hiến”, “trách nhiệm”,… tùy đề.

Giúp người đọc hiểu đúng trọng tâm vấn đề.

Có thể dùng từ đồng nghĩa hoặc ví dụ cụ thể để người đọc dễ hiểu.

🪶 Ví dụ:

“Lý tưởng sống là mục tiêu cao đẹp mà con người hướng tới, là kim chỉ nam định hướng mọi hành động và suy nghĩ.”

b. Phân tích vấn đề

Mặt tích cực

Những hành động, sự việc cụ thể thể hiện vấn đề trong thực tế.

Tác dụng, giá trị mang lại khi giải quyết hoặc thực hiện vấn đề đó.

🪶 Ví dụ:

“Người trẻ sống có lý tưởng luôn biết đặt lợi ích chung lên trên cái tôi cá nhân; họ dám nghĩ, dám làm và góp phần phát triển đất nước.”

Mặt tiêu cực (nếu có)

Tình hình hiện tại, mức độ phổ biến, mức độ nguy hại của vấn đề

Nguyên nhân:

Chủ quan: do bản thân (thiếu ý chí, lười biếng, dễ buông bỏ…).

Khách quan: do môi trường xung quanh (gia đình, bạn bè, xã hội, truyền thông…).

🪶 Ví dụ:

“Nhiều bạn trẻ ngày nay sống thờ ơ, buông thả, chạy theo vật chất mà quên mất giá trị tinh thần. Một phần do bản thân thiếu định hướng, phần khác vì tác động của mạng xã hội.”

c. Bàn luận

Khẳng định ý nghĩa: Tuổi trẻ là lực lượng tiên phong, là tương lai của đất nước.

Lý lẽ + dẫn chứng:

Dẫn chứng từ thực tế (những tấm gương trẻ khởi nghiệp, sáng tạo, tình nguyện).

Dẫn chứng văn học (nhân vật Tnú trong Rừng xà nu, Phạm Văn Đồng từng nói “Thanh niên là rường cột nước nhà”).

Phân tích sâu: Vì sao tuổi trẻ cần sống có trách nhiệm, có lý tưởng? Nếu không thì hậu quả gì?

d. Phản đề – Mở rộng

Nêu ý kiến trái chiều: Quan điểm đối lập, hành vi sai lệch hoặc sự lầm tưởng về vấn đề.

Phản bác bằng lý lẽ, dẫn chứng thuyết phục: Bác bỏ, chứng minh ý kiến trái chiều đó là sai hoặc chưa đầy đủ.

🪶 Ví dụ:

“Có người cho rằng tuổi trẻ chỉ cần hưởng thụ, không cần cống hiến – đó là một quan điểm sai lầm, vì không ai có thể trưởng thành nếu không biết sống vì điều lớn lao hơn bản thân.”

Mở rộng: cần dung hòa giữa sống cho bản thân và sống vì cộng đồng.

e. Giải pháp giải quyết vấn đề (trọng tâm)

Đề xuất ít nhất 3 giải pháp cụ thể:

Làm rõ 4 yếu tố cho mỗi giải pháp: Ai thực hiện? Cách thực hiện? Công cụ hỗ trợ? Lí giải tại sao nên áp dụng?

1️⃣ Từ cá nhân: rèn luyện bản lĩnh, tinh thần học hỏi, đặt mục tiêu rõ ràng.

2️⃣ Từ gia đình – nhà trường: giáo dục định hướng, hỗ trợ phát triển năng lực.

3️⃣ Từ xã hội: tạo môi trường tích cực, cơ hội phát huy sức trẻ.

Giải thích vì sao nên áp dụng và hiệu quả của giải pháp.

Nêu bằng chứng thực tế thành công nếu có để tăng tính thuyết phục.

f. Bài học nhận thức & hành động

Nhận thức: Tuổi trẻ là giai đoạn quý giá, không thể lãng phí.

Hành động:

Xác định lý tưởng sống đúng đắn.

Biết cân bằng học tập, rèn luyện, cống hiến.

Giữ thái độ sống tích cực, trách nhiệm với gia đình và xã hội.

3. Kết bài

Khẳng định lại giá trị, ý nghĩa của tuổi trẻ.

Nêu quan điểm cá nhân: “Tuổi trẻ chỉ thật sự đẹp khi ta biết sống có trách nhiệm, biết cống hiến và biết yêu thương.”

🌟 Mẹo nhỏ để bài viết nổi bật

Ngôn ngữ giàu cảm xúc: Không chỉ phân tích khô khan, hãy viết bằng sự nhiệt huyết của chính tuổi trẻ.

Dẫn chứng đa dạng: Kết hợp văn học – đời sống – nhân vật lịch sử.

Quan điểm cá nhân rõ ràng: Giáo viên rất thích khi thấy bạn có tiếng nói riêng.